"Δεν ξέρω αν αυτά που θα γράψω σας ξαφνιάσουνε, αλλά πάντως εμένα με ξάφνιασαν.
Σαν τον υποτιθέμενο βάτραχο στη κατσαρόλας που δεν καταλαβαίνει το νερό που ζεσταίνεται στη φωτιά, σα να «κάηκα» ξαφνικά:
Σε όσους παρακολουθούν τις αναρτήσεις μου, το τελευταίο διάστημα είμαι όλο και περισσότερο στη Νέα Υόρκη και όλο και λιγότερο στην Αθήνα.
Έτσι και αλλιώς, από τύχη ή ατυχία, τα τελευταία 20 χρόνια εργάζομαι στο εξωτερικό, και δεν έχω λόγο να κατεβαίνω στο κέντρο της Αθήνας.
Προσθέστε και τα δύο χρόνια πανδημίας, προφανώς ή εγώ κάτι έχω χάσει, ή ο πολύς κόσμος το ζει κάθε μέρα ώστε να μην του κάνει εντύπωση.
Here it goes, που λένε και στην καινούργια μου γειτονιά:
Δυτικά της πλατείας Συντάγματος, κατεβαίνοντας Μητροπόλεως και όλη η περιοχή γύρω από την Ακρόπολη, δεν υπάρχει πόλη.
Έχει εξαφανιστεί.
Δεν κατάλαβα πότε έγινε αυτό.
Είναι όλη AirBnB και «μπουτίκ» ξενοδοχεία. Σε αυτή την περιοχή της Αθήνας δεν ζουν πλέον Αθηναίοι.
Περπάτησα τους δρόμους και παντού ήταν μόνο τουρίστες.
Για την ακρίβεια ατέλειωτοι τουρίστες, που γυρνάνε σε μικρές ή μεγάλες ομάδες, με οδηγούς που κρατάνε σημαιούλες, με λεωφορεία που τους ανεβοκατεβάζουν, με selfie sticks.
Αφού δεν υπάρχει πόλη δεν υπάρχουν κανονικά καταστήματα πόλης.
Δεν υπάρχουν οπωροπωλεία, κρεοπωλεία, κουρεία.
Υπάρχουν εστιατόρια Greek tavern και ταχυφαγεία και μπαρ και καταστήματα με σουβενίρ.
Όλη η πρώην πόλη των Αθηνών από το Σύνταγμα προς την Ακρόπολη έχει μετατραπεί σε ένα Γκρικ theme park δευτερότριτης κατηγορίας.
Από την άλλη, υπάρχουν περιοχές που έχουν απλώς καταρρεύσει.
Παράδειγμα, η περιοχή γύρω από την Παλαιά Βουλή και πίσω προς την πλατεία Καρύτση είναι γεμάτη κλειστά καταστήματα. Έκανα μια βόλτα να βρω κάτι πρόχειρο να φάω και ήταν όλα πίσω από μεταλλικούς φράχτες.
Παρεμπιπτόντως, δεν ξέρω τι συμβαίνει με το εμβληματικό κτίριο της Παλαιάς Βουλής. Στους εξωτερικούς τοίχους γύρω υπάρχουν παρατημένα αυτά τα μαύρα κουτιά για τα ποντίκια που είχα δει μόνο στη Νέα Υόρκη (που είναι γεμάτη), αλλά με τη διαφορά πως εδώ τριγύρω ήταν γεμάτα με νεκρά ποντίκια. Προφανώς δεν έχει καθαρίσει κανείς ποτέ για τις τελευταίες εβδομάδες, ή ίσως μήνες (;) διότι έχουν λιώσει και έχει μείνει μόνο το δέρμα.
Και παντού περιττώματα, που δεν είμαι σίγουρος αν είναι από αδέσποτα ή από ανθρώπους.
Όταν η πόλη έχει καταληφθεί από εκατοντάδες χιλιάδες τουρίστες, αλλά ο δήμος δεν έχει τα μέσα για να ανταποκριθεί, είναι προφανές ότι θα βρωμίσει, ειδικά στα μέρη που δε ζει κανείς.
Και πώς να βρει τα μέσα, όταν πολύ από το χρήμα για τον τουρισμό αλλάζει χέρια στο εξωτερικό: ο ξένος τουρίστας πληρώνει την ξένη εταιρεία ιδιοκτήτη έξω, και στην Ελλάδα πληρώνονται μόνο όσοι εργάζονται στις υπηρεσίες.
Δηλαδή, το περισσότερο χρήμα που έρχεται είναι στους κακοπληρωμένους εργαζόμενους, που εργάζονται εξαντλητικά, πολλοί από αυτούς χωρίς ρεπό.
Είναι προφανές ότι η Αθήνα θα μετατρέπεται από πόλη σε θεματικό πάρκο το οποίο θα απλώνεται σα την αρρώστια και θα εκτοπίζει τους κατοίκους.
Οι κάτοικοι της θα εκδιώκονται από τις γειτονιές που ζούσαν διότι προφανώς είναι καλύτερα να νοικιάζεις ένα διαμέρισμα 200 ευρώ την ημέρα από τα να εισπράττεις ένα νοίκι στα 1000 ευρώ το μήνα.
Καθώς ο κόσμος εκδιώκεται από το κέντρο όλα τα ενοίκια σε όλη την Αττική θα εκτοξεύονται.
Ειδικά αν είσαι πλάι σε μετρό, με «γρήγορη» πρόσβαση, θα είναι σκέτη κατάρα.
Η εμπειρία από τη ζωή στη Νέα Υόρκη, είναι προφανής: ή είναι επώδυνο το κόστος του ενοικίου, ή είναι επώδυνη η διάρκεια της οδήγησης προς το κέντρο της πόλης.
Στο μεταξύ χθες πήγα μια βόλτα στον τόπο των παιδικών μου καλοκαιριών στη Νέα Μάκρη.
Η κίνηση ήταν αδιανόητη.
Δεν είναι μόνο οι τουρίστες που έχουν φτάσει και εκεί με τα γεμάτα πούλμαν που προσπαθούν να ελιχθούν σε μικρούς παραλιακούς δρόμους μέσα στα παρκαρισμένα όπου να ‘ναι αμάξια.
Είναι πως καθώς το νότιο μέτωπο της Αττικής έχει «καταληφθεί» είτε από ιδιώτες που κατέλαβαν τις παραλίες περιφρονώντας το νόμο (για να το πω κομψά), είτε από «επιχειρηματίες» που κατέλαβαν τις παραλίες για να τις «εκμεταλλευτούν» με μπαρ και εστιατόρια και καρέκλες και ομπρέλες.
Και καθώς ο κόσμος που πήγαινε σε αυτά τα μέρη «εκδιώκεται» κατά χιλιάδες προς τις μέχρι τώρα λιγότερο δημοφιλείς περιοχές, πλήρωσα στη Νέα Μάκρη ένα καφέ σε ένα μέρος που αποκλείεται να το γνωρίζετε, πέντε ευρώ παρακαλώ!
Όπως έχουμε καταλάβει τα Ελληνικά νησιά σιγά-σιγά τελειώνουν για τους Έλληνες. Τέλος.
Τα παραδίδουμε στους προνομιούχους αυτού του πλανήτη και είναι εκατομμύρια τέτοιοι.
Άρα τα καλοκαίρια οι Αθηναίοι θα μένουν στην Αθήνα.
Μαζί με τους εκατομμύρια τουρίστες που φτάνουν σε αυτή, έρχονται καλοκαίρια με ζέστη και Αφρικανική σκόνη, αλλά εμείς τις Ελληνικές θάλασσες θα τις βλέπουμε στο Instagram των ξένων «ινφλουένσερς»
Και ρωτάω: αυτό το μέλλον επιλέξαμε σαν κοινωνία για εμάς και τα παιδιά μας;
Να παραλάβουμε μια χώρα που υπερασπίστηκαν οι προηγούμενες γενιές, για να μη μπορούμε όλο και περισσότερο να ζήσουμε σε αυτή;
Κάνω κάπου λάθος;"
Ο Στρατος Σαφιολεας αναρωτιέται φωναχτά...όλα αυτά που "ζούμε"...
Η ανάρτηση επαναλαμβάνεται και φέτος...πιο επικαιροποιημενη,πιο αληθινή από ποτέ και πιο δυστυχής για τους αυτόχθονες.
Για τη φίλη που που καταλόγισε χολή και μίσος (για οτιδήποτε θεωρείται "εξέλιξη και πρόοδος ").
Και για τους φίλους τους "έλλογους"...
"τι να κάνουμε,παντού συμβαίνει,δεν θέλουμε τα χρήματα των ξένων?,έτσι είναι οι μεγάλες πόλεις..."
Να θυμίσω πως η Νέα Υόρκη απαγόρεψε νέα Αirbnb,η δε Βενετία απαγόρεψε τα κρουαζιερόπλοια.
Το θέμα δεν είναι αν θέλουμε φράγκα...αλλά πόσο αυτοσεβασμό διαθέτουμε,ακόμα.
Μια χοάνη υλισμού , ιδιωτείας και πολιτικής ανεπάρκειας η ζήση μας...
Οπα!!!
Μια αέναη εκποίηση ζωών και χώρας...
"Να μάθεις να πετάς.
Αύριο ίσως να μας πάρουν και τους δρόμους.''
Ναζίμ Χικμέτ
Βασίλης Λαμπόγλου
https://www.facebook.com/share/p/1EEs1rX6yt/
Είναι έτσι που τα λέει το άρθρο;
Ποια είναι η θέση της Ομονοιάστρας;
Ο Τουρισμός εξαφανίζει την πόλη; (μέρος της).
Ποιος τουρισμός;
Είναι στο χέρι του;
Και η υπόλοιπη πόλη Αθήνα (συντριπτικό μέρος της) τι λέει;
Και από rbnb βλέπουμε τουρίστες να κυκλοφορούν και σε γειτονιές;
Μήπως ο κύριος Λαμπόγλου βλέπει με ειδικά γυαλιά;
Και τι τον πειράζει;
Μήπως πρέπει να θέσει τα ειδικά ερωτήματα στους θεσμούς το κράτος το Δήμο;
Να μελετήσουμε λοιπόν :
Ανθεκτικότητα. (Αντοχές)
Τάσεις
Στατιστικά. Αφίξεις, παραμονές.
Αποτέλεσμα. Θετικό; Αρνητικό;
Οικονομικό ισοζύγιο
Πολιτιστικό ισοζύγιο
Οικοσύστηματος ισοζύγιο;
Προκύπτει πλούτος ;
Διαμοιρασμός γίνεται;
Ή κανουμε πετάλι στον αέρα;
Και αν δεν ήταν έτσι το θα κάναμε;
Το έχουμε σκεφθεί ποτέ;
Και αν εμείς απομονώσουμε στο βασίλειο μας και όλοι οι άλλοι γείτονες συνεχίσουν το τρόπο της σημερινής ανάπτυξης πως θα είμαστε εμείς;
Σίγουρα υπάρχει καλλιτερος τρόπος ανάπτυξης της πόλης;
Πιο ήπιος;
Ποια τα δυνητικά αποτελέσματα τότε;
Ποιο ισορροπημένος;
Και αν είναι λάθος το μοντέλο του τουρισμού που εφαρμόζεται και το μίγμα παραγωγικές επενδύσεις νέες τεχνολογίες άμεση απόδοση κεφαλαίων τους γιατί δεν το βλέπουν οι αρμόδιοι; Γιατί δεν το καταγγέλει η αντιπολίτευση;
Είμαστε ένα μεταπρατικό κράτος Όμηρος της αγοράς των μνημονίων των τραπεζών των funds των κρατικοδίαιτων επιχειρηματιών της μίζας των σκανδάλων και της απάθειας της αφέλειας και της εξαπάτησης των πολιτών από συμφεροντόλογους πολιτικούς σε πελατειακό κράτος;
Πώς θα το αποφύγουμε αυτό;
Υπάρχουν διέξοδοι;
Τι λένε τα κόμματα της δημοκρατικής παλέτας; Από το κυβερνών κόμμα δεν περιμένουμε να σε κάψει προς τα κάτω να δει ή να πράξει για να αλλάξουν τα πράγματα παρά εκτός από επιδόματα και λαδώματα και πελστιακές πολιτικές.
Τι λέει το ΔΠΚ - Κασσελάκης;
Βέβαια μιλήσαμε πριν λίγο για το ΔΠΚ
ότι ακόμα δεν έχει ολοκληρωμένο κυβερνητικό σχέδιο λείπει το καράβι με το πλήρωμα τα καθήκοντα κλπ
Να λέει στο ΔΠΚ και στον Κασσελάκη:
«Μας δείξατε αρκετά εργαλεία.
Τώρα δείξτε μας το καράβι ολόκληρο.
Πού πηγαίνει, ποιος κάνει τι, πόσο κοστίζει, ποιος πληρώνει και πώς θα ξέρουμε σε πέντε χρόνια ότι προχωρήσαμε.»
Υπάρχει κάτι άλλο;
Να ελπίζουμε;
Προσωπικά "Επιμένω" με ομονοιάστρα και ΔΠΚ - Κασσελάκη με συνεπικουρο την Ομονοιαστρα και το πνεύμα της
Δωσ'μου γνώμη αγαπητό ΑΙ παρακαλώ
Ναι, αξίζει να το δούμε σοβαρά — αλλά όχι να υιοθετήσουμε ούτε την καταστροφολογία του κειμένου ούτε την αντίθετη αυτάρεσκη θέση «ο τουρισμός φέρνει λεφτά, άρα όλα καλά».
Η Ομονοιάστρα, όπως την έχουμε διαμορφώσει, θα έκανε κάτι τρίτο: θα έβαζε το άρθρο πάνω στο τραπέζι ως μαρτυρία και ως σύνολο ερωτημάτων και μετά θα ζητούσε στοιχεία.
1. Είναι έτσι όπως τα γράφει;
Είναι εν μέρει έτσι. Δεν είναι όμως όλη η Αθήνα έτσι.
Η φράση «δεν υπάρχει πια πόλη από το Σύνταγμα ως την Ακρόπολη» είναι ισχυρή λογοτεχνική και πολιτική εικόνα, όχι επιστημονικό συμπέρασμα. Περιγράφει όμως ένα πραγματικό φαινόμενο: σε συγκεκριμένα τμήματα του ιστορικού κέντρου η τουριστική χρήση έχει γίνει εξαιρετικά έντονη και ανταγωνίζεται την κατοικία, το καθημερινό εμπόριο και τις υπηρεσίες γειτονιάς.
Και το ίδιο το κράτος έχει ήδη αναγνωρίσει ότι υπάρχει πρόβλημα συγκέντρωσης των βραχυχρόνιων μισθώσεων: από 1/1/2025 απαγορεύτηκαν νέες εγγραφές στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Διαμονής στην 1η, 2η και 3η Δημοτική Κοινότητα της Αθήνας.
Από την άλλη, δεν μπορούμε να μετατρέψουμε το Μοναστηράκι, την Πλάκα και το Κουκάκι σε αντιπροσωπευτικό δείγμα ολόκληρης της Αθήνας. Η Αθήνα είναι Παγκράτι, Κυψέλη, Σεπόλια, Πατήσια, Αμπελόκηποι, Γκύζη, Νέος Κόσμος, Πετράλωνα και δεκάδες άλλες ζωντανές γειτονιές.
Και εδώ κάνετε μια πολύ σωστή παρατήρηση: η βραχυχρόνια μίσθωση διαχέει και τουρίστες έξω από τον παραδοσιακό τουριστικό πυρήνα. Αυτό μπορεί να μεταφέρει κατανάλωση σε φούρνους, καφενεία, εστιατόρια και μικρές επιχειρήσεις μιας κανονικής γειτονιάς. Άρα το Airbnb δεν είναι από μόνο του ούτε «κακό» ούτε «καλό». Το κρίσιμο ζήτημα είναι πού, πόσο, με ποια πυκνότητα και με ποιες συνέπειες.
2. Ο τουρισμός λοιπόν «εξαφανίζει» την πόλη;
Θα άλλαζα το ερώτημα:
Σε ποιο σημείο η τουριστική επιτυχία αρχίζει να καταναλώνει το ίδιο το προϊόν που την έκανε επιτυχία;
Γιατί ο επισκέπτης έρχεται στην Αθήνα ακριβώς επειδή είναι πόλη: ιστορία, άνθρωποι, γειτονιές, καθημερινότητα, πολιτισμός, φαγητό, δρόμος, αρχιτεκτονική.
Εάν όλα μετατραπούν σε κατάλυμα–souvenir–Greek tavern–tour, τότε τελικά χάνει και ο τουρίστας. Δεν ταξίδεψε 3.000 χιλιόμετρα για να επισκεφθεί ένα σκηνικό που κατασκευάστηκε ειδικά γι' αυτόν.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο παράδοξο του υπερτουρισμού:
ο κακός τουρισμός μπορεί τελικά να καταστρέψει τον καλό τουρισμό.
3. Αλλά υπάρχει και μια τεράστια άλλη πλευρά
Ο τουρισμός παράγει πραγματικό πλούτο. Δεν μπορούμε να τον διαγράψουμε επειδή δημιουργεί εξωτερικότητες.
Τα τελικά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025 είναι εντυπωσιακά: €23,63 δισ. ταξιδιωτικές εισπράξεις, +9,4%, 43,3 εκατ. εισερχόμενοι ταξιδιώτες, ενώ το ταξιδιωτικό ισοζύγιο είχε πλεόνασμα €20,29 δισ. Η Αττική είχε περίπου 9,7 εκατ. επισκέψεις και €5,84 δισ. ταξιδιωτικές εισπράξεις.
Άρα δεν κάνουμε ακριβώς «πετάλι στον αέρα».
Το πολύ σημαντικότερο όμως ερώτημα που βάζετε είναι:
Τι μένει; Σε ποιον μένει; Και τι πληρώνουμε για να το αποκτήσουμε;
Το ΑΕΠ και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις δεν μετρούν από μόνα τους:
στέγαση κατοίκων, κόστος υποδομών, καθαριότητα, νερό, κυκλοφορία, ποιότητα εργασίας, πολιτιστική αλλοίωση, περιβαλλοντική πίεση, μεταβολή εμπορικών χρήσεων και ποιότητα ζωής.
Εκεί βρίσκεται το μεγάλο κενό της συζήτησης.
4. Και μια διόρθωση στον κ. Λαμπόγλου
Η Νέα Υόρκη δεν απαγόρευσε γενικά τα Airbnb.
Έχει πολύ αυστηρό καθεστώς: μεταξύ άλλων, δεν επιτρέπεται γενικά να νοικιάζεται ολόκληρο διαμέρισμα για λιγότερες από 30 ημέρες και οι οικοδεσπότες βραχυχρόνιας μίσθωσης πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι. Οι πλατφόρμες δεν επιτρέπεται να διεκπεραιώνουν μη επαληθευμένες συναλλαγές.
Αυτό μάλιστα ενισχύει, αντί να αποδυναμώνει, το ουσιαστικό επιχείρημα:
οι μεγάλες τουριστικές πόλεις δεν είναι υποχρεωμένες να επιλέξουν μεταξύ “ανεξέλεγκτου τουρισμού” και “καθόλου τουρισμού”. Μπορούν να ρυθμίζουν.
5. Εδώ μπαίνει η Ομονοιάστρα
Εγώ θα δημιουργούσα μέσα στο Παρατηρητήριο Τουρισμός – Πολιτισμός – Οικοσύστημα 2035 έναν κανονικό φάκελο:
«ΑΘΗΝΑ 2035 — Πόλη ή τουριστικό προϊόν;»
Και αντί να ξεκινήσουμε με συμπέρασμα, θα φτιάχναμε έναν Πίνακα Ανθεκτικότητας Αθήνας με 8 μετρήσιμους άξονες:
- Κατοικία: ενοίκια, μόνιμοι κάτοικοι, βραχυχρόνιες μισθώσεις ανά γειτονιά.
- Τουρισμός: αφίξεις, διανυκτερεύσεις, μέση παραμονή, εποχικότητα, δαπάνη.
- Τοπική οικονομία: πόσο χρήμα μένει στην Αθήνα και πόσο διαρρέει.
- Εργασία: μισθοί, ωράρια, εποχικότητα, παραγωγικότητα.
- Καθημερινή πόλη: φούρνος, μανάβικο, σχολείο, φαρμακείο, μικρό εμπόριο.
- Υποδομές/περιβάλλον: απορρίμματα, νερό, ενέργεια, κυκλοφορία, δημόσιος χώρος.
- Πολιτισμός: διατηρείται η ταυτότητα της γειτονιάς ή μετατρέπεται σε σκηνικό;
- Διανομή οφέλους: ιδιοκτήτης, εργαζόμενος, Δήμος, κράτος, τοπική επιχείρηση, διεθνής πλατφόρμα — ποιος παίρνει τι;
Και τότε θα μπορούμε να πούμε αν ο κ. Λαμπόγλου φοράει «ειδικά γυαλιά» ή αν βλέπει νωρίτερα κάτι που τα στατιστικά αργούν να αποτυπώσουν.
6. Το σημαντικότερο: όχι «λιγότερος τουρισμός». Καλύτερος τουρισμός.
Εδώ νομίζω βρίσκεται η δική σας διέξοδος.
Δεν χρειάζεται να βάλουμε τείχη γύρω από την Αθήνα.
Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη αξία ανά επισκέπτη και μικρότερη επιβάρυνση ανά επισκέπτη.
Διασπορά της τουριστικής κίνησης σε περισσότερες γειτονιές και εποχές. Όρια βραχυχρόνιας μίσθωσης εκεί όπου αποδεδειγμένα εκτοπίζεται η κατοικία. Κίνητρα για μακροχρόνια κατοικία. Ισχυρότερη ανταποδοτικότητα του τουρισμού προς τον Δήμο. Προστασία των παραδοσιακών εμπορικών χρήσεων. Καλύτερες αμοιβές και εκπαίδευση εργαζομένων. Περισσότερος πολιτιστικός, συνεδριακός, εκπαιδευτικός και δημιουργικός τουρισμός.
Και κυρίως: να μη μετράμε επιτυχία με κεφάλια.
Το ενδιαφέρον είναι ότι το 2025 η Ελλάδα είχε +6,4% ταξιδιώτες αλλά μόλις +1,6% διανυκτερεύσεις, ενώ η μέση παραμονή έπεσε από 5,9 σε 5,6 νύχτες. Ταυτόχρονα οι εισπράξεις αυξήθηκαν 9,4%.
Αυτό ακριβώς δείχνει γιατί το «πόσοι ήρθαν;» είναι ανεπαρκής δείκτης τουριστικής πολιτικής.
7. Και το παραγωγικό μοντέλο;
Εδώ συμφωνώ ακόμη περισσότερο με την κατεύθυνση της ερώτησής σας.
Δεν είναι πρόβλημα ότι η Ελλάδα έχει ισχυρό τουρισμό. Πρόβλημα θα ήταν να μην έχει αρκετά άλλα ισχυρά πράγματα.
Αγροδιατροφή, τεχνολογία, ενέργεια, βιομηχανία υψηλής προστιθέμενης αξίας, logistics, ναυτιλιακές υπηρεσίες, πολιτιστική παραγωγή, έρευνα, πανεπιστήμια, δημιουργικές βιομηχανίες.
Δεν χρειάζεται λοιπόν να μικρύνουμε υποχρεωτικά την τουριστική πίτα.
Χρειάζεται να μεγαλώσουμε τις υπόλοιπες πίτες.
Αυτό είναι πολύ διαφορετική αναπτυξιακή φιλοσοφία.
8. Και τι θα έλεγα στο ΔΠΚ και στον Κασσελάκη;
Από όσα μπορώ σήμερα να τεκμηριώσω δημόσια, οι έχουν ήδη παρουσιάσει συγκεκριμένες παρεμβάσεις για τη στέγη — τριετές πάγωμα αυξήσεων ενοικίων και επιδότηση για 50.000 κατοικίες — και έχουν μιλήσει για χρηματοδότηση μέσω τραπεζών/servicers, μεγάλης ακίνητης περιουσίας και περιορισμού κρατικής σπατάλης.
Υπάρχουν επίσης επιμέρους προτάσεις για θεσμούς και κράτος — για παράδειγμα η πρόσφατη πρόταση Κασσελάκη για ανεξάρτητη, αποκομματικοποιημένη Πολιτική Προστασία με κοινοβουλευτική λογοδοσία.
Και έχει γίνει επαφή με τουριστικούς παραγωγικούς φορείς, όπως η συνάντηση του Ιουλίου με την Ένωση Ξενοδόχων Σαντορίνης.
Αλλά από όσα εντόπισα δεν βλέπω ακόμη δημοσιευμένο ένα ενιαίο, πλήρες κυβερνητικό σχέδιο που να συνδέει τουρισμό + κατοικία + παραγωγικό μοντέλο + περιφερειακή ανάπτυξη + υποδομές + περιβάλλον + φορολογία + χρηματοδότηση + μετρήσιμους στόχους.
Άρα η φράση που διατυπώσατε πριν παραμένει εξαιρετικά χρήσιμη:
«Μας δείξατε αρκετά εργαλεία.
Τώρα δείξτε μας το καράβι ολόκληρο.
Πού πηγαίνει, ποιος κάνει τι, πόσο κοστίζει, ποιος πληρώνει και πώς θα ξέρουμε σε πέντε χρόνια ότι προχωρήσαμε.»
Θα της πρόσθετα μία μόνο γραμμή:
«Και πείτε μας τι Ελλάδα θέλετε να παραδώσετε το 2035 — όχι μόνο τι προβλήματα θέλετε να διορθώσετε το 2027.»
Αυτό μετατρέπει ένα πρόγραμμα παροχών και μεταρρυθμίσεων σε σχέδιο χώρας.
Υπάρχει λοιπόν λόγος να ελπίζουμε;
Ναι — αλλά όχι επειδή κάποιος πολιτικός, κόμμα ή τεχνολογία θα μας «σώσει».
Η ελπίδα γίνεται σοβαρή όταν μετατρέπεται σε μέτρηση → σχέδιο → εφαρμογή → έλεγχο → διόρθωση.
Και εδώ βλέπω έναν πολύ ωραίο ρόλο για την Ομονοιάστρα: να μην γίνει ούτε χειροκροτητής του ΔΠΚ ούτε εισαγγελέας του.
Να κάθεται στην άκρη του τραπεζιού με το μολύβι της και να ρωτά:
Πού είναι τα στοιχεία;
Ποιος κερδίζει;
Ποιος πληρώνει;
Τι χάνουμε;
Τι κερδίζουμε;
Αν συνεχίσουμε έτσι, πού θα είμαστε το 2035;
Και ποια είναι η καλύτερη εναλλακτική;
Αυτό, για μένα, είναι το ώριμο «Επιμένω»: όχι «επιμένω επειδή έχω ήδη αποφασίσει ποιος έχει δίκιο», αλλά επιμένω να ψάχνω μέχρι να ξέρω γιατί το πιστεύω.
Και η άδεια καρέκλα της Ομονοιάστρας πρέπει να παραμένει άδεια. Για τον κάτοικο που διαφωνεί. Για τον ξενοδόχο. Για τον εργαζόμενο. Για τον ιδιοκτήτη Airbnb. Για τον νέο που δεν βρίσκει σπίτι. Ακόμη και για τον τουρίστα.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι μια Αθήνα χωρίς τουρίστες.
Είναι μια Αθήνα που, ενώ υποδέχεται τον κόσμο, εξακολουθεί να ανήκει και στους ανθρώπους που τη ζουν.
Επιμένω λοιπόν να ψάχνω μέχρι να γνωρίσω την - πάντα σχετική - αλήθεια, τροποποιω λίγο τον λεχθέν σου απόθευγμα και σε αυτό (θα) με βοηθά η Ομονοιάστρα.
Μου αρέσει περισσότερο έτσι, γιατί βάζει μέσα και την αναγκαία ταπεινότητα απέναντι στη γνώση: η αλήθεια που προσεγγίζουμε για την κοινωνία, την οικονομία και την πολιτική είναι συχνά σχετική με τα δεδομένα, τον χρόνο και τις συνθήκες.
Θα το κρατούσα ως μικρό αξίωμα της Ομονοιάστρας:
«Επιμένω να ψάχνω,
μέχρι να γνωρίσω την —πάντα σχετική— αλήθεια.
Και όταν νομίσω πως τη βρήκα,
ξανακοιτάζω τα στοιχεία.
Γιατί η αλήθεια δεν φοβάται την ερώτηση.»
Και από κάτω:
ΟΜΟΝΟΙΑΣΤΡΑ — Ακούω • Ερευνώ • Συζητώ • Ελέγχω • Διορθώνω • Επιμένω
Αυτό είναι σημαντικό και για τη σχέση με το ΔΠΚ–Κασσελάκη: στήριξη δεν σημαίνει παραίτηση από την κρίση· μπορεί να σημαίνει ακριβώς το αντίθετο — αυστηρότερη απαίτηση για στοιχεία, σχέδιο, λογοδοσία και αποτέλεσμα.
Στοιχεία ίσον τεκμηρίωση. Μεγάλο πράγμα να μιλάμε με τεκμηρίωση και να είμαστε ταπεινοί και μετρημένοι
Στοιχεία ίσον τεκμηρίωση. Μεγάλο πράγμα να μιλάμε με τεκμηρίωση και να είμαστε ταπεινοί και μετρημένοι
Ακριβώς. Και θα πρόσθετα μία κρίσιμη διάκριση: τεκμηρίωση δεν σημαίνει ότι κατέχω την αλήθεια· σημαίνει ότι μπορώ να δείξω γιατί, με τα σημερινά δεδομένα, καταλήγω εκεί.
Αυτό θα μπορούσε να γίνει ένας μικρός κανόνας της Ομονοιάστρας:
**«Στοιχεία σημαίνει τεκμηρίωση.
Τεκμηρίωση σημαίνει ευθύνη απέναντι στον λόγο μας.
Μιλάμε με μέτρο, ακούμε με ταπεινότητα,
αμφισβητούμε ακόμη και όσα πιστεύουμε
και διορθωνόμαστε όταν τα στοιχεία μάς διαψεύδουν.Δεν ψάχνουμε στοιχεία για να δικαιωθούμε.
Ψάχνουμε στοιχεία για να πλησιάσουμε
την —πάντα σχετική— αλήθεια.»**
Και ίσως η πιο «Ομονοιάστρικη» φράση από όλες:
«Δεν ντρέπομαι να πω “δεν ξέρω”.
Ντρέπομαι να λέω “ξέρω” χωρίς να έχω ψάξει.»
Αυτό είναι πολύτιμο όχι μόνο στην πολιτική, αλλά και στο Παρατηρητήριο: παρατήρηση → ερώτημα → στοιχεία → τεκμηρίωση → διάλογος → συμπέρασμα → επανέλεγχος.
Δωσ'μου λοιπόν τώρα την εν δυνάμει Χάρτα της Τουριστικής Αθήνας υπό το πρίσμα (φως) της Ομονοιάστρας και του Παρατηρητηρίου Τουρισμός Πολιτισμός Οικοσύστημα 2035
Ναι. Και θα την ονόμαζα «εν δυνάμει Χάρτα», όχι τελικό μανιφέστο. Γιατί η ίδια η μέθοδος της Ομονοιάστρας απαιτεί να παραμένει ανοικτή σε στοιχεία και διορθώσεις.
Η κατεύθυνση έχει ήδη πραγματική βάση: ο Δήμος Αθηναίων έχει εκπονήσει Μελέτη Φέρουσας Τουριστικής Ικανότητας και λειτουργεί Παρατηρητήριο Βιώσιμου Τουρισμού, ενώ το 2026 δημοσίευσε τα πρώτα αποτελέσματα από τον περιορισμό νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων. Παράλληλα, η αναστολή νέων εγγραφών βραχυχρόνιας μίσθωσης στις 1η, 2η και 3η Δημοτικές Κοινότητες ισχύει έως το τέλος του 2026.
ΕΝ ΔΥΝΑΜΕΙ ΧΑΡΤΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑΣ 2035
Υπό το φως της Ομονοιάστρας
Παρατηρητήριο Τουρισμός – Πολιτισμός – Οικοσύστημα 2035
Αφετηρία
Η Αθήνα δεν είναι ξενοδοχείο.
Δεν είναι Airbnb.
Δεν είναι μουσείο.
Δεν είναι θεματικό πάρκο.
Είναι πρωτίστως πόλη ανθρώπων.
Και ακριβώς επειδή παραμένει ζωντανή πόλη, μπορεί να είναι ένας σπουδαίος παγκόσμιος τουριστικός προορισμός.
Ο επισκέπτης είναι καλοδεχούμενος φιλοξενούμενος, όχι εισβολέας.
Ο κάτοικος όμως δεν πρέπει να γίνει ξένος στη δική του γειτονιά.
Οι 12 αρχές της Χάρτας
1. Πρώτα μετράμε — μετά αποφασίζουμε.
Κάθε μεγάλη τουριστική πολιτική πρέπει να στηρίζεται σε τεκμηρίωση: αφίξεις, διανυκτερεύσεις, δαπάνη, κατοικία, ενοίκια, εργασία, επιχειρήσεις, υποδομές, περιβάλλον και ποιότητα ζωής.
Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει για το 2025 αύξηση εισερχόμενων ταξιδιωτών 6,4% και ταξιδιωτικών εισπράξεων 9,4%, αλλά μόλις 1,6% αύξηση διανυκτερεύσεων και πτώση της μέσης παραμονής στις 5,6 νύχτες. Αυτό δείχνει πόσο ανεπαρκές είναι να μετράμε απλώς «πόσοι ήρθαν».
2. Η φέρουσα ικανότητα δεν είναι σύνθημα αλλά όριο συναγερμού.
Δεν μας ενδιαφέρει μόνο πόσους επισκέπτες χωράει η Αθήνα. Μας ενδιαφέρει πόσους μπορεί να φιλοξενεί χωρίς να υποβαθμίζει τη ζωή κατοίκων και επισκεπτών. Πρόσφατη έρευνα για την κοινωνική φέρουσα ικανότητα της Αθήνας, με 787 απαντήσεις από τις επτά Δημοτικές Κοινότητες, επιβεβαιώνει ότι οι επιπτώσεις δεν είναι ίδιες παντού.
3. Δεν υπάρχει μία τουριστική Αθήνα.
Άλλο Πλάκα–Μοναστηράκι–Κουκάκι και άλλο Κυψέλη–Πατήσια–Σεπόλια. Οι πολιτικές πρέπει να εφαρμόζονται ανά γειτονιά, όχι με έναν οριζόντιο κανόνα για ολόκληρη την πόλη.
4. Κατοικία και φιλοξενία πρέπει να συνυπάρχουν.
Ούτε κατάργηση της βραχυχρόνιας μίσθωσης ούτε ανεξέλεγκτη επέκτασή της. Όπου τα δεδομένα αποδεικνύουν ότι η τουριστική χρήση εκτοπίζει την κατοικία, πρέπει να ενεργοποιούνται όρια. Όπου δεν υπάρχει τέτοια πίεση, μπορεί να λειτουργεί διαφορετικό καθεστώς.
5. Από το “πόσοι ήρθαν” στο “τι άφησαν”.
Νέος βασικός δείκτης:
Αξία ανά επισκέπτη / Επιβάρυνση ανά επισκέπτη.
Δεν είναι επιτυχία τα δέκα εκατομμύρια αντί των εννέα, εάν η πόλη εισπράττει δυσανάλογα μικρό όφελος και πληρώνει μεγαλύτερο κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος.
6. Το τουριστικό ευρώ πρέπει να κυκλοφορεί μέσα στην πόλη.
Ξενοδοχείο → εργαζόμενος → εστιατόριο → προμηθευτής → αγρότης → πολιτισμός → μικρό εμπόριο → Δήμος → καλύτερη πόλη.
Το Παρατηρητήριο πρέπει να αρχίσει να ρωτά:
Από κάθε €100 τουριστικής δαπάνης, πόσα τελικά μένουν στην τοπική οικονομία;
7. Ο εργαζόμενος είναι μέρος του τουριστικού προϊόντος.
Δεν υπάρχει «ποιοτικός τουρισμός» με εξαντλημένους, κακοπληρωμένους και ανεκπαίδευτους εργαζόμενους.
Ποιότητα εργασίας = ποιότητα φιλοξενίας.
8. Ο πολιτισμός δεν είναι ντεκόρ.
Η Αθήνα δεν χρειάζεται περισσότερη κατασκευή «Greek experience». Χρειάζεται να διατηρήσει την πραγματική ελληνική και αθηναϊκή εμπειρία: γειτονιά, αγορά, θέατρο, μουσική, αρχαιολογία, σύγχρονη δημιουργία, γαστρονομία και καθημερινή ζωή.
9. Ο τουρισμός πρέπει να απλώνεται στον χώρο και στον χρόνο.
Όχι όλοι στην Ακρόπολη στις 11 το πρωί του Αυγούστου.
Περισσότερη Αθήνα δώδεκα μηνών: πολιτιστικός, συνεδριακός, εκπαιδευτικός, γαστρονομικός, αθλητικός, δημιουργικός και επιχειρηματικός τουρισμός. Η ίδια η Αναπτυξιακή Αθήνας ήδη θέτει ως κατεύθυνση τη βιώσιμη διαχείριση και την ενίσχυση του συνεδριακού τουρισμού.
10. Το οικοσύστημα μπαίνει στον οικονομικό λογαριασμό.
Νερό, ενέργεια, απορρίμματα, θόρυβος, κυκλοφορία, θερμική επιβάρυνση και δημόσιος χώρος δεν είναι «παράπλευρες λεπτομέρειες».
Έχουν κόστος.
Άρα πρέπει να αποκτήσουν μετρήσιμη αξία στον τουριστικό ισολογισμό της πόλης.
11. Ο τουρισμός δεν μπορεί να είναι ολόκληρο το παραγωγικό σχέδιο.
Η Αθήνα 2035 χρειάζεται τουρισμό και τεχνολογία και έρευνα και πολιτιστικές βιομηχανίες και εκπαίδευση και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας και παραγωγή.
Όχι μονοκαλλιέργεια.
12. Κάθε πολιτική πρέπει να μπορεί να διορθώνεται.
Αυτό είναι ίσως το περισσότερο Ομονοιάστρικο άρθρο:
Δεν θεσπίζουμε κάτι για να αποδείξουμε ότι είχαμε δίκιο.
Το θεσπίζουμε, το μετράμε και, εάν δεν λειτουργεί, το αλλάζουμε.
Ο νέος «Ισολογισμός της Αθήνας»
Κάθε χρόνο το Παρατηρητήριο θα μπορούσε να δημοσιεύει όχι έναν αλλά τέσσερις ισολογισμούς:
Οικονομικό ισοζύγιο: Τι εισήλθε; Τι έμεινε; Πού μοιράστηκε;
Κοινωνικό ισοζύγιο: Τι συνέβη σε κατοικία, ενοίκια, εργασία, γειτονιά και ποιότητα ζωής;
Πολιτιστικό ισοζύγιο: Η πόλη έγινε πολιτιστικά πλουσιότερη ή περισσότερο ομογενοποιημένη και τουριστικοποιημένη;
Οικοσυστημικό ισοζύγιο: Πόσο κόστισε η δραστηριότητα σε ενέργεια, νερό, απορρίμματα, μεταφορές και δημόσιο χώρο;
Και από πάνω ένας πέμπτος δείκτης:
Δείκτης Καθαρής Τουριστικής Ευημερίας Αθήνας
Όχι μόνο πόσα έφερε ο τουρισμός, αλλά:
Τι απέμεινε στην πόλη αφού αφαιρέσουμε όσα της κόστισε.
Αυτό θα ήταν πραγματικά ενδιαφέρον αντικείμενο για το Παρατηρητήριό μας.
Και η άδεια καρέκλα της Ομονοιάστρας;
Εδώ αποκτά τεράστια σημασία.
Στο ίδιο τραπέζι πρέπει να καθίσουν:
ο κάτοικος, ο ξενοδόχος, ο ιδιοκτήτης βραχυχρόνιας μίσθωσης, ο εργαζόμενος, ο καταστηματάρχης, ο αρχιτέκτονας, ο πολεοδόμος, ο περιβαλλοντολόγος, ο πολιτιστικός φορέας, το Πανεπιστήμιο, ο Δήμος, το κράτος — και ο ίδιος ο επισκέπτης.
Κανένας μόνος του δεν βλέπει ολόκληρη την πόλη.
Και στο τέλος, η Ομονοιάστρα θα έγραφε στον πίνακα:
Δεν θέλω λιγότερη Αθήνα για να έχω περισσότερο τουρισμό.
Θέλω καλύτερο τουρισμό για να έχω περισσότερη Αθήνα.
Δεν μετρώ μόνο επισκέπτες.
Μετρώ τι αφήνουν.Δεν μετρώ μόνο έσοδα.
Μετρώ πού πηγαίνουν.Δεν απαγορεύω επειδή φοβάμαι.
Ρυθμίζω επειδή γνωρίζω.Και όταν δεν γνωρίζω;
Ρωτώ. Μετρώ. Τεκμηριώνω. Συζητώ. Διορθώνω.
Επιμένω να ψάχνω μέχρι να γνωρίσω την —πάντα σχετική— αλήθεια.
Και από κάτω θα έβαζα την υπογραφή:
ΟΜΟΝΟΙΑΣΤΡΑ
Παρατηρητήριο Τουρισμός – Πολιτισμός – Οικοσύστημα 2035
Αθήνα: Πόλη για να ζεις — Πόλη για να επιστρέφεις.
Αυτή, κατά τη γνώμη μου, μπορεί να γίνει η Χάρτα 0.1. Όχι για να συμφωνήσουμε ήδη μαζί της, αλλά για να αρχίσουμε τώρα το δυσκολότερο και χρησιμότερο μέρος: να τεκμηριώσουμε ένα προς ένα τα άρθρα της και, όπου τα στοιχεία μάς διαψεύδουν, να έχουμε την τόλμη να τα αλλάξουμε.
Δώσε μου τώρα 2 εικόνες σκίτσα σε μέγεθος αφίσες με το περιεχόμενο της εν δυνάμει χάρτας της Τουριστικής Αθήνας τύπου Μαφάλντα Ομονοιάστρα.
Αυτό υπό την προϋπόθεση ότι το ένα σκίτσο δεν σε φτάνει και δεν τα χωράει όλα όσα θες να πεις.
Δώσε μου περίληψη για fb και hashtags
Βεβαίως. Θα κρατούσα τον τόνο θετικό και ερευνητικό — όχι «κατά του τουρισμού», αλλά υπέρ μιας Αθήνας που βρίσκει την ισορροπία της.
🏛️ ΕΝ ΔΥΝΑΜΕΙ ΧΑΡΤΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑΣ 2035
Ο τουρισμός δεν είναι ο εχθρός της Αθήνας. Είναι πλούτος, εργασία, επικοινωνία και πολιτιστική ανταλλαγή — αρκεί η επιτυχία του να μη διώχνει την ίδια την πόλη και τους ανθρώπους της.
Η Ομονοιάστρα και το Παρατηρητήριο Τουρισμός – Πολιτισμός – Οικοσύστημα 2035 βάζουν λοιπόν τα ερωτήματα:
Πόσους επισκέπτες αντέχει κάθε γειτονιά;
Τι πλούτος δημιουργείται και πού καταλήγει;
Τι συμβαίνει με την κατοικία και τα ενοίκια;
Πώς αμείβεται ο εργαζόμενος;
Τι κερδίζει η μικρή επιχείρηση;
Τι πληρώνουν οι υποδομές και το περιβάλλον;
Τι συμβαίνει στον πολιτισμό και στην καθημερινή ζωή;
Δεν θέλουμε λιγότερη Αθήνα για περισσότερο τουρισμό.
Θέλουμε καλύτερο τουρισμό για περισσότερη Αθήνα.
Και πριν αποφασίσουμε: Ρωτάμε. Μετράμε. Τεκμηριώνουμε. Συζητάμε. Διορθώνουμε.
Γιατί στοιχεία σημαίνει τεκμηρίωση — και τεκμηρίωση σημαίνει να μιλάμε με μέτρο και ταπεινότητα.
Επιμένω να ψάχνω μέχρι να γνωρίσω την —πάντα σχετική— αλήθεια.
ΟΜΟΝΟΙΑΣΤΡΑ
Παρατηρητήριο Τουρισμός – Πολιτισμός – Οικοσύστημα 2035
#Ομονοιάστρα #Αθήνα2035 #ΤουριστικήΑθήνα #Παρατηρητήριο2035 #Τουρισμός #Πολιτισμός #Οικοσύστημα #ΒιώσιμοςΤουρισμός #ΒιώσιμηΑνάπτυξη #Αθήνα #Κατοικία #Γειτονιές #Εργασία #ΠοιότηταΖωής #Τεκμηρίωση #ΦέρουσαΙκανότητα #Υπερτουρισμός #ΑστικόςΤουρισμός #ΠολιτιστικήΤαυτότητα #Επιμένω
Πολύ ωραία αυτό είναι και το πνεύμα μου ακριβώς και να το θυμάσαι σε κάθε περίπτωση που εγώ το ξεχνώ.
Το κρατώ ως σταθερή πυξίδα της Ομονοιάστρας και θα σας το υπενθυμίζω όταν χρειάζεται — ακόμη κι αν μια στιγμή ενθουσιασμού, αγανάκτησης ή πολιτικής αντιπαράθεσης μας παρασύρει.
Ρωτώ → Μετρώ → Τεκμηριώνω → Ακούω → Συζητώ → Επανελέγχω → Διορθώνω → Επιμένω.
Και πάνω απ’ όλα:
Δεν ψάχνω στοιχεία για να αποδείξω ότι έχω δίκιο.
Ψάχνω για να πλησιάσω, με μέτρο και ταπεινότητα, την πάντα σχετική αλήθεια.
Αυτό είναι πλέον η πυξίδα μας.
Σήμερα 16.23 τα ανώτερα αποτυπώθηκαν από το ΑΙ μου.
No comments:
Post a Comment